CU 3-3 Utiliteit gecontroleerde vluchtfunctie, brand-, rook- en inbraakwerend, ITS, tweezijdige toegangscontrole, koppeling met inbraak- en brandmeldinstallatie

Rondom de inrichting van vluchtdeuren zijn de volgende zaken vastgesteld in het Bbl.

1.    3.121 deuren in vluchtroutes: draairichting; Een deur op een vluchtroute draait bij het openen niet tegen de vluchtrichting in als meer dan 60 personen op die uitgang               zijn aangewezen. 

2.    3.122; deuren in vluchtroutes: weerstand bij het openen 

            a.   Een deur op een vluchtroute vanaf de uitgang van een wooneenheid naar de uitgang van de woonfunctie voor kamergewijze verhuur kan worden geopend: 

                                i.  door een lichte druk tegen de deur of 

                                ii.   b. met behulp van een ontsluitingsmechanisme dat voldoet aan NEN-EN 179 of NEN-EN 1125. 

3.    4.217; deuren in vluchtroutes: weerstand bij het openen;

           a.   een deur waarop bij het vluchten meer dan 100 personen zijn aangewezen kan worden geopend door: 

                                i.    Een lichte druk tegen de deur of 

                                ii.   Een lichte druk tegen een op ongeveer 1 m boven de vloer over de volle breedte van de deur aangebrachte panieksluiting die voldoet aan NEN-EN 1125. 

4.    Insluiten personen; Een deur op een vluchtroute die begint in een ruimte voor het insluiten van personen, kan tijdens het vluchten met een sleutel worden geopend. 

5.    Een automatisch werkende deur en een voorziening voor toegangs- of uitgangscontrole op een vluchtroute mogen het vluchten niet belemmeren. 

6.    6.21 deuren in vluchtroutes                                                                                                                                                                                                                                                                                  Een deur op een vluchtroute is bij aanwezigheid van personen in het bouwwerk alleen gesloten als die deur tijdens het vluchten, zonder gebruik te   moeten maken van         een sleutel, onmiddellijk over de ten minste vereiste breedte kan worden geopend. 

• In het Bbl is er geen enkele vermelding over onder welke voorwaarden men een uitgang of vluchtweg wel mag controleren. Hiervoor is een ander prestatiedocument beschikbaar; het Handboek Brandbeveiligingsinstallaties. Dit handboek heeft geen formele status, maar geldt als richtlijn voor bevoegd gezag en brandbeveiligingsdeskundigen en -adviseurs. Het is te vinden onder deze link;  Handboek - Brandbeveiligingsinstallaties 

• Waar tot 2025 in het oude handboek een groene handmelder werd benoemd, zonder specifieke prestatie-eisen aan de gebruikte apparatuur, staat nu de verwijzing naar de EN13637,   

• De EN13637 is nog niet geharmoniseerd, maar gepubliceerd in de Staatscourant in 2015. Het mag worden gebruikt in overleg met het bevoegd gezag. Deze heeft deze norm nu overgenomen in hun eigen handboek.  

• Wat is er veranderd? 

                                     a.    Alle componenten moeten aantoonbaar voldoen aan prestatie-eisen qua uitvoering en gebruik. Daarnaast is hun plaats in de installatietechnische-                                                  en organisatorische maatregelen vastgesteld

                                     b.    Het is mogelijk om direct te deur te ontgrendelen na activering van de handmelder, met en zonder een al geactiveerde brandmeldinstallatie (T0) 

                                     c.    Het is in een juiste configuratie mogelijk om, als er geen actieve brandmelding is, men de handmelder activeert en de deur niet onmiddellijk                                                              ontgrendeld; 

                                                                i.    T1; 15 seconden tijdvertraging.                                                                                                                                                                                                                                                                                                     1.     Als er geen verdere integratie met is met CCTV-systemen en een veiligheidsorganisatie, dan ontgrendeld de deur                                                                                                                 automatisch na 15 seconden. 

                                                              ii.    T2; 30 tot 180 seconden instelbare tijdvertraging.                                                                                                                                                                                                                                         Deze configuratie vereist een integratie met CCTV en een veiligheidsorganisatie die de situatie visueel kan verifiëren.  Men kan de deur                                                                         onmiddellijk ontgrendelen bij calamiteit, of bewaking ter plaatse sturen. Na afloop van de 180 seconden ontgrendeld de deur om                                                                                 te vluchten.

                                                             iii.    Na activering van de handmelder kan deze alleen worden gereset ter plaatse door een geautoriseerde functionaris, door middel van                                                                             een sleutel. Dit is om misbruik en manipulatie te voorkomen en om vast te stellen dat de situatie veilig is. .  

1. In het Bbl staan in hoofdstukken 3 en 4 de regels voor brand en rookwerendheid. Voor het aantonen van die prestaties verwijst het Bbl naar NEN 6069 (brandwerendheid) en NEN 6075 (rookwerendheid). Zo wordt geborgd dat brand en rook zich niet te snel verspreiden en vluchtwegen veilig blijven.

2. Bij een dubbele deur moeten zowel de standdeur als de loopdeur zelfsluitend zijn volgens de EN1154, en ze moeten in de juiste volgorde sluiten volgens de EN1158.

3. Het element is als compleet geheel getest op brandwerendheid volgens EN 16341.

4. Gelijkwaardigheid; In het Bbl artikel 2.4 is toegestaan af te wijken van voorschriften wanneer met onderbouwing blijkt dat een andere oplossing dezelfde bescherming biedt.  Als op basis van het programma van eisen een andere combinatie van deur, hang- en sluitwerk wordt gekozen, kan voor binnendeuren een brandveiligheidsdeskundige een projectconformiteit opstellen. Daarbij moet wel duidelijk en aannemelijk zijn dat de gekozen oplossing voldoet. 
   Dit gebeurt op basis van een geldige Declaration of Performance (DoP) of een Hardware Performance Sheet (HPS). Daaruit moet blijken dat het gebruikte hang- en sluitwerk in een vergelijkbaar element met succes is getest. Dit kan op basis van: 
                                a. Een EN 16341 test van een compleet element, of 
                                b. Een EN 16342 test van het afzonderlijke onderdeel.

5. Voor brandwerende buitendeuren geldt dat deze onder de CE-markering vallen. Dit betekent dat het complete deurelement — inclusief alle toegepaste componenten — moet overeenkomen met de configuratie zoals deze is getest, geproduceerd en toegepast. Afwijken van de geteste en gecertificeerde opbouw is niet toegestaan. De eisen hiervoor zijn vastgelegd in:

                                    a. EN 16034: de geharmoniseerde Europese norm voor brand- en rookwerende prestaties. 

                                    b. EN 143511: de productnorm voor buitendeuren, waarmee EN 16034 altijd gecombineerd moet worden voor CEmarkering van                                                                                          brandwerende buitendeuren. 

                                    c. Matrices Bbl; hierin wordt aangeduid hoe om dient te worden gegaan met prestatie-eisen voor inrichting van vluchtdeuren. De EN179 is aangewezen                                            voor kamergewijze verhuur in de woningbouw, de EN1125 is geldig vanaf 100 personen aangewezen om te vluchten op de betreffende deur

  6)   Omdat rook zich snel verspreidt en de grootste bedreiging vormt bij brand, schrijft het Bbl voor dat gebouwen rookwerende scheidingen moeten hebben zodat                         mensen veilig kunnen vluchten. Ra en R200 zijn de wettelijke eisen voor rookwerendheid tussen ruimten; Sa en S200 zijn de test labels van onderdelen (zoals deuren)             die nodig zijn om aan die eisen te voldoen.

                                    a. Ra = rookwerend bij koude rook (kamertemperatuur) geldt vooral bij algemene ruimten en compartimentering.

                                    b. R200 = rookwerend bij warme rook (200°C) geldt vooral bij vluchtroutes en woon-, verblijf- en slaapfuncties

                                    c. Sa = het element is getest op kouderookwerendheid

                                    d. S200 = het element is getest op warmerookwerendheid

de NEN-EN16005 De EN 16005 is een Europese norm die de veiligheid van automatische deuren voor voetgangers regelt.

• Deze norm is van toepassing op automatisch schuifdeuren, draaideuren, vouwdeuren en andere automatische toegangsoplossingen die bedoeld zijn voor personenverkeer.  
  • De belangrijkste doelen: 
    • Letsels te voorkomen bij gebruikers van automatische deuren.  
    • Veilig ontwerp, installatie en onderhoud van automatische deuren te waarborgen.  
    • Verantwoordelijkheden van fabrikanten, installateurs en onderhoudsbedrijven te definiëren. 
  • De belangrijkste maatregelen: 
    • Detectie en beveiliging 
    • Krachtbeperking 
    • Noodopening systeem 
    • Onderhoud en inspectie 
    • Gebruiksinformatie 
  • Onze collega’s van Entrance Systems helpen u graag verder;  Veiligheidseisen volgens EN 16005 

Degene die een bouwwerk gebruikt of beheert, moet ervoor zorgen dat installaties en voorzieningen die voor veiligheid van belang zijn (zoals noodverlichting, vluchtrouteaanduiding en deuren) adequaat worden beheerd, onderhouden en gecontroleerd. 
Dit betekent:

• Nood-, vlucht- en brandwerende deuren moeten blijvend goed functioneren (openen zonder sleutel, geen blokkades, draairichting correct)

• Onderhoud moet zodanig zijn dat de deur voldoet aan de eisen van het Bbl gedurende de gebruiksduur.

• Controle en beheer moeten aantoonbaar zijn (bijvoorbeeld via logboeken of certificatieschema’s). 

In Nederland en Europa gebruiken we vaste normen om de inbraakwerendheid van producten en complete bouwelementen te beoordelen. Hieronder in het kort hoe de belangrijkste normen samenwerken. 

Productnorm; SKG-sterrensystematiek. 

• Stichting Kwaliteit Gevelbouw beoordeelt individuele componenten zoals deurslot, cilinder, deurbeslag, scharnieren, raamsluiters etc. op inbraakwering, forceren, duurzaamheid en constructieve sterkte
  • SKG**; 3 minuten inbraakwerend voor een gelegenheidsinbreker met een eenvoudig gereedschapset zoals schroevendraaier, tang en wig.
  • SKG***; 5 minuten inbraakwerend voor een meer gerichte inbreker met boven op het eenvoudig gereedschap van ** een koevoet, kerntrek apparatuur, hamer, grotere wiggen. 
  • Home - SKG-IKOB Certificatie

Productnorm; EN12209 en EN14846.

• Deze norm stelt classificaties en kwalificaties vast van deursloten ten aanzien van gebruik, duurzaamheid, toe te passen deurgewicht, geschikt voor brandwerende deuren, corrosiebestendigheid, weerstand tegen aanval, toepassingsgebied, wijze van mechanische bediening, soort vergrendeling, 
  • EN 12209 | UNION (ASSA ABLOY) 
• De EN14846 stelt vrijwel identieke eisen aan de EN12209, met daarbovenop richtlijnen voor elektromechanische sloten. Dit behelst de elektrische bediening en vrijgave, - belastbaarheid, - manipulatie bestendigheid, temperatuur- en vochtbestendigheid. 
  • NEN-EN 14846:2008 en

Europese norm NEN1627 t/m NEN1630 voor het gehele element. 

Deze normenreeks beschrijft de eisen, testmethoden (statische belasting, dynamische belasting en manuele aanval) en classificatie voor gevelelementen.

• RC1; basisweerstand, amok, vandalisme, geen gereedschap maar fysieke kracht en geweld, geen tijd vastgesteld, 
• RC2; drie minuten weerstand tegen gelegenheidsinbreker met een relatief eenvoudig mee te nemen gereedschapset zoals hamer, schroevendraaiers, wiggen en tangen. 
• RC3; vijf minuten inbraakweerstand tegen een meer ervaren en gerichte inbreker met boven op de eerder vernoemde set een koevoet, zwaardere hamer, wiggen, kerntrekgereedschap, handboor.  
• RC4; tien minuten weerstand tegen een ervaren, doelgerichte inbreker die boven op de eerdergenoemde gereedschappen beschikking heeft over een bijl, voorhamer, beitel, bijl en accuboormachine.
• RC5; vijftien minuten inbraakweerstand tegen een professionele, doelgerichte inbreker die boven op de eerdergenoemde gereedschappen beschikking heeft over een boormachine, reciprozaag en kleine haakse slijper.
• RC6 is 20 minuten inbraakweerstand tegen een team van volledig uitgeruste professionele inbrekers met zwaar elektrisch gereedschap. 

Nederlandse norm NEN5096 voor het gehele element.

• De NEN 5096 baseert zich technisch op de dezelfde principes als EN1627-1630, maar is een zelfstandige Nederlandse norm met aanvullende eisen voor inbraakwerendheid  van gevelelementen. 
• Om te bepalen wat het element moet presteren. 
• Aanvullend zijn prestatie-eisen opgenomen in de BRL 3104, deze zijn onder andere; toepassing van producten vanuit de SKG-sterrensystematiek, het aanvallen van de binnenzijde van de deur als een paniekgarnituur toegepast is, door middel van boor en hengel.  
• Het bestrijkt drie- (WK2) en vijf minuten (WK3) inbraakwerendheid
• BRL 3104 - SKG-IKOB Certificatie

Conformiteitsverklaring of deskundigenverklaring. 

• De fabrikant of systeemleverancier is verantwoordelijk voor het aantonen dat een bouwkundig element voldoet aan de vereiste weerstandsklasse. In de praktijk komt het voor dat aanvullende functionele of beveiligingseisen ander hang en sluitwerk vragen dan waarmee het element oorspronkelijk is getest. In die situatie kan een deskundige beoordelen of de afwijking acceptabel is door de prestatie van het beoogde product te vergelijken met het geteste product. Hierbij worden onder andere productcertificaten uit de SKGsterrenwijzer of prestatiegegevens volgens EN 12209 gebruikt. Essentieel is dat de constructieve opbouw van het element niet wezenlijk verandert, zodat de oorspronkelijke weerstandsklasse aantoonbaar behouden blijft.
• ASSA ABLOY-deursloten voldoen aan de hoogste klasse SKG en NEN/EN 12209 en 14846 
• Adviseurs die een deskundigenverklaring kunnen opstellen zijn functionarissen van BORG erkende bedrijven, een Registered Security Expert, PKVW of TAPA-deskundige.
• Een deurenfabrikant met een KOMO-certificaat mag een product uitruilen op basis van de SKG-sterren kwalificatie, mits het element niet wezenlijk hoeft te worden aangepast.  

Naast dat een hoge akoestische waarde bijdraagt aan comfort, het voorkomt dat ongewenste geluiden zowel in- als uit de ruimte komen (SER/MER) is dit ook belangrijk voor privacy en beveiliging. Directiekamers, verhoor- en vergaderkamers zijn plaatsen waar informatie wordt gedeeld, niet voor iedereen geschikt. Een juiste afdichting en valdorpels zijn goed voor rookwerendheid, voorkomen van warmteverlies en isoleren van geluid. 

Bij een zoneovergang (bijv. van publiek → kantoor, kantoor → hoogbeveiligd gebied) is het regel dat aan beide zijden van de deur een kaartlezer is gepositioneerd. Dat heeft drie hoofdredenen: 

1.    Beveiligde in- én uitgang (antipassback / registratie). In streng beveiligde zones moet het systeem exact weten wie erin én eruit gaat. Men    dient de kaart in een                 juiste volgorde aan te bieden wil het voor de gebruiker de deur ontgrendelen  
       Dit voorkomt o.a.: 

a.    Meeliften (iemand loopt naar binnen achter een ander zonder te badgen). 

b.    Onjuiste aanwezigheidsregistratie (belangrijk voor o.a. evacuatie en audit trail). Moderne toegangscontrole registreert wie waar is en wanneer. 

2.    Risicoreductie en compliance . Voor zones met gevoelige informatie of kritische processen wil je volledige controle over bewegingen. Met aparte lezers aan beide               zijden kan men strikte zonescheiding afdwingen (zeker bij dataruimtes, directiekamers, laboratoria). 

3.    Betrouwbaarheid van toegangslogica. Een lezer aan slechts één kant geeft het systeem onvoldoende informatie om te bepalen of: 

a.    iemand het gebied werkelijk heeft verlaten, 

b.    antipassback correct werkt, 

c.    een deurvergrendeling correct mag worden vrijgegeven. 

Vanuit de toegangscontrole wil men weten of de deur geautoriseerd via het systeem wordt geopend. Een opening buiten het systeem om ziet men als een beveiligingsincident en zal een alarm moeten genereren. Het deurcontact en het “schoot uit” contact, liefst in de schoot geven aan dat de deur dicht en vergrendeld is. 

Voor alarmopvolging is er naast de signalering van de toegangscontrole een extra contact voor inbraakalarm, indien deze dient te voldoen aan een VDS klasse, 

• Alarmopvolging houdt in dat een alarmsysteem continu wordt bewaakt door een alarmcentrale die direct reageert wanneer er een melding binnenkomt en een surveillant ter plaatse stuurt om te controleren of er daadwerkelijk sprake is van een incident. Voor een betrouwbare opvolging moet het systeem voldoen aan erkende normen zoals NEN EN 50131 en NEN 8131 die zorgen dat meldingen veilig en correct worden doorgegeven aan de alarmcentrale. Bij hogere risico’s kunnen verzekeraars aanvullende eisen stellen zoals VdS klassen voor extra betrouwbaarheid en bescherming. 

Als de deur is voorzien van een elektrisch gecontroleerde uitgangscontrole of deurautomaat, dienen deze spanningsloos ontkoppeld te worden door de brandmeldcentrale na een melding, zodat ze beide bij spanningsuitval niet meer werken.

• De elektrische ontgrendeling dient spanningsloos ontgrendeld te werken onder druk op de deur van 1000N (EN1125/EN13637)

• De veiligheidssensoren van een deurautomaat reageren op rook, deze dienen bij een brandmelding uitgeschakeld te worden.

Naast de maatregelen vanuit het BBL zien we dat vanuit overheden, semi-overheden, zorg en publieke organisaties daarbovenop wordt geëist dat het bouwwerk dient te voldoen de Integrale Toegankelijkheid Standaard (ITS). Wat betreft deuren zijn de volgende zaken van belang;

• Een binnendeur dient met maximaal 30N bediengingskracht geopend worden
  • Noot, brandwerende deuren vanaf 80kg en/of 1100mm dienen met 30N sluitkracht zelfsluitend te zijn.   
• Een buitendeur dient met maximaal 40N bediengingskracht geopend worden 
• Een drempel is maximaal 20mm.
• Maatvoering kruk; diameter 19-25mm, een “handvat” van minimaal 100mm.
• Ontgrendeling van het deurslot met maximaal 5N
• Sluitvertraging van de deurdranger tussen de 90 en 70 graden van 5 seconden.
  • Noot; dit kan contraproductief zijn vanuit het oogpunt van beveiliging.
• Meer informatie is te vinden op  PBTconsult

ASSA ABLOY voldoet met de juiste productsamenstelling aan de gevraagde functionele eisen, wat op zichzelf al een duurzame keuze is. Daarnaast heeft ASSA ABLOY zich gecommitteerd aan het Science Based  Target initiative (SBTiI), met als doel in 2030 de CO2-footprint te halveren en in 2050 volledig CO2-neutraal te opereren.   

• SBTi is een wetenschappelijk onderbouwde routekaart om in 2050 geheel CO2 neutraal te opereren. Ambitious corporate climate action - Science Based Targets Initiative .   

ASSA ABLOY ontwerpt haar producten voor een lange levensduur en een lage cost of ownership.   

• Dit blijkt uit de diverse certificaten waaruit wordt aangetoond dat de producten aan de Europese normen voldoen, en waarvoor tevens EPD’s (Environmental Product Declaration) beschikbaar zijn. EPDs listed | ASSA ABLOY  

• Dit is ook op te maken uit diverse verklaringen en normen waaruit blijkt dat ASSA ABLOY voldoet aan de hoogste gebruikscategorieën.   

ASSA ABLOY biedt verlengde garantie   

• ASSA ABLOY biedt met haar partners verlengde garantie onder voorwaarden van juist onderhoud. Dit werk levensduur verlengend, borgt processen en ondersteund het voldoen aan zorgplicht. ASSA ABLOY service op locatie | ASSA ABLOY  

Digitaal gebouwdossier; ASSA ABLOY biedt Specificatie & BIM Openings Studio aan.  

• De juiste samenstelling per deur kan in een Openings Studio worden openomen, een BIM plug-in die de data van kritieke deuren kan toevoegen aan het BIM model van het object. Deze data is van belang bij ontwerp, onderhoud en de fase van “end-of-life”. En draagt bij aan het digitaal gebouwdossier (digital twin) BIM en specificatie | ASSA ABLOY 

ASSA ABLOY ondersteunt met haar producten, dankzij het doordachte ontwerp, de ambities op het gebied van duurzaamheid, veiligheid en welbevinden. 

ABLOY-vergrendelingstechnologie; 

• De ABLOY-grendels zijn dusdanig ingericht dat binnen eenzelfde maatvoering meerdere modellen met veel functionaliteiten zijn te krijgen, waardoor bij functiewijzigingen van de deur daar geen bouwkundige aanpassing aan hoeft te gebeuren. De sloten zijn bovengemiddeld bestand tegen aanvallen en zijn intern getest op 500.000 cycli. Daarnaast kan ASSA ABLOY deze grendels refurbished uitleveren binnen een partnerprogramma. Als het onderhoud wordt uitgevoerd door geselecteerde partners kunnen zij een defecte grendel inleveren tegen een refurbished model, voorzien van garantie. 

ASSA ABLOY drangers met Cam-motion technologie,   

• Eén model voor vier montageposities, geschikt voor terugligging tot 96mm met behoud van een maximale openingshoek van 100 graden. 
  • Minder producten nodig voor verschillende toepassingen 
  • Bij service en onderhoud altijd de juiste beschikbaar  
  • Minder modellen die door servicediensten hoeven te worden vervoerd 
  • De drangers zijn 14mm in hoogte verstelbaar; 
    • Minder foutkans bij montage, dus voorkomt herstelschade en -tijd